Trẻ đã sẵn sàng để ăn dặm hay chưa? (Dấu hiệu nhận biết nên cho trẻ ăn dặm)

Các chuyên gia sức khỏe và chuyên gia tư vấn sữa mẹ đều đồng ý rằng tốt nhất là đợi cho đến khi bé được khoảng 6 tháng tuổi trước khi cho bé ăn thức ăn thô. Tổ chức Y tế Thế giới, và nhiều tổ chức y tế khác khuyên rằng trẻ sơ sinh nên được bú sữa mẹ (không ngũ cốc, nước trái cây hoặc thực phẩm khác) trong 6 tháng đầu đời.

  • 1. Dấu hiệu phát triển cho thấy bé đã sẵn sàng cho việc ăn dặm

Sự sẵn sàng của ăn dặm phụ thuộc vào cả sự trưởng thành của đường tiêu hóa của bé và sự sẵn sàng phát triển của bé đối với ăn dặm. Mặc dù sự trưởng thành của hệ tiêu hóa của em bé không phải là điều mà chúng ta có thể dễ dàng quan sát, nghiên cứu chỉ ra rằng 6 tháng dường như là lí tưởng để tránh bệnh tật gia tăng và các nguy cơ sức khỏe khác so với việc ăn dặm quá sớm. Sau thời điểm này, các em bé khác nhau đã sẵn sàng cho việc ăn dặm vào các thời điểm khác nhau – sự sẵn sàng phát triển cho thực phẩm mới không thể được xác định bằng cách sử dụng lịch. Hầu hết các em bé đã sẵn sàng phát triển cho ăn dặm ở đâu đó trong khoảng từ 6 đến 8 tháng.

Các dấu hiệu cho thấy em bé đã sẵn sàng phát triển cho ăn dặm bao gồm:
  • Bé có thể ngồi dậy tốt mà không cần hỗ trợ từ người lớn.
  • Bé đã mất phản xạ đẩy lưỡi và không tự động đẩy đồ ăn ra khỏi miệng bằng lưỡi nữa.
  • Bé đã sẵn sàng nhai.
  • Bé đang phát triển kĩ năng cầm nắm, bé lúc này có thể nhặt thức ăn hoặc các đồ vật khác từ ngón cái và ngón trỏ. Sử dụng các ngón tay và giữ thức ăn vào lòng bàn tay (nắm bàn tay lại).
  • Bé rất háo hức tham gia vào bữa ăn và có thể cố gắng lấy thức ăn và cho vào miệng.

Chúng ta thường nói rằng dấu hiệu của sự sẵn sàng của ăn dặm là khi em bé có nhu cầu bú mẹ lâu dài (đôi khi khoảng 6 tháng trở lên) không liên quan đến bệnh tật, đau mọc răng, thay đổi thói quen hoặc tăng trưởng. Tuy nhiên, thật khó để đánh giá liệu nhu cầu bú mẹ tăng lên có liên quan đến sự sẵn sàng cho ăn dặm hay không. Nhiều em bé 6 tháng tuổi đang mọc răng, tăng trưởng đột ngột, bắt đầu trải qua nỗi lo lắng về sự xa cách (dân gian còn gọi là bện hơi, theo bám,…) và trải qua nhiều thay đổi phát triển khác có thể dẫn đến việc tăng nhu cầu bú mẹ – đôi khi tất cả cùng xảy ra một lúc! Hãy chắc chắn rằng bạn xem xét tất cả các dấu hiệu về sự sẵn sàng của ăn dặm, bởi vì nhu cầu nuôi con bằng sữa mẹ tăng lên không có khả năng là một hướng dẫn chính xác cho sự sẵn sàng cho ăn dặm.

  • 2. Đôi nét về việc bắt đầu ăn dặm sau 6 tháng. Tại thời điểm nào bé cần dinh dưỡng từ việc ăn dặm mà sữa mẹ không thể cung cấp đủ?

Nghiên cứu y học cho chúng ta biết rằng nuôi con bằng sữa mẹ hoàn toàn cho phép trẻ sơ sinh phát triển trong 6 tháng đầu, theo lời tuyên bố của Tổ chức Y tế Thế giới.

Nuôi con bằng sữa mẹ là cách cung cấp thức ăn lí tưởng cho sự tăng trưởng và phát triển khỏe mạnh của trẻ sơ sinh. Một đánh giá gần đây cho thấy, dựa trên cơ sở  chất lượng dân số, nuôi con hoàn toàn bằng sữa mẹ trong 6 tháng là cách nuôi con hoàn hảo.

Nhưng nếu bé không thích thú với việc ăn dặm lúc sáu tháng thì sao? 

Em bé có thể chưa quan tâm đến đồ ăn dặm hay thực phẩm mới và chỉ tập trung vào sữa mẹ hoàn toàn cho đến 9-12 tháng hoặc sau đó. Miễn là em bé tiếp tục tăng trưởng và phát triển như bình thường, tức là sữa mẹ vẫn đáp ứng tốt nhu cầu của bé. Tuy nhiên, sau 6 tháng, trẻ sơ sinh sẽ dần dần cần nhiều chất sắt và kẽm hơn so với sữa mẹ cung cấp – tại thời điểm đó, các chất dinh dưỡng bổ sung có thể thu được từ một lượng nhỏ đồ ăn dặm. Nếu em bé chọn tiếp tục bú mẹ hoàn toàn, chỉ cần theo dõi tình trạng tăng trưởng và tình trạng chất sắt, tiếp tục theo dõi các dấu hiệu cho thấy bé đã sẵn sàng cho ăn dặm và giới thiệu các loại thực phẩm ăn dặm thích hợp để bé thử – bé có thể quyết định có ăn hay không. Bất kể khi nào bé bắt đầu ăn dặm, sữa mẹ sẽ chiếm phần lớn dinh dưỡng cho đến cuối năm đầu tiên. 

  • 3. Điều gì sẽ xảy ra nếu trẻ 4 – 5 tháng tuổi dường như sẵn sàng phát triển cho việc ăm dặm?

Trẻ từ bốn đến năm tháng tuổi đôi khi rất háo hức tham gia vào bữa ăn, nhưng điều đó không nhất thiết có nghĩa là chúng sẵn sàng ăn các dạng thực phẩm thô ngoài sữa mẹ, thường thì đó chỉ là sự thôi thúc phát triển bình thường để học theo những gì mọi người đang làm.

Có một số điều bạn có thể làm để cho bé tham gia vào bữa ăn mà không cần bắt đầu ăn dặm:

  • Hãy để bé ngồi cùng gia đình vào giờ ăn – trong lòng, ghế ăn dặm.
  • Cho bé uống một chút nước hoặc sữa mẹ từ cốc. Cho bé ăn sữa mẹ bằng thìa.
  • Cho bé uống từng ngụm nước từ cốc hoặc ống hút. Ngay cả khi bé chưa tìm ra cách sử dụng ống hút, bạn vẫn có thể cho ống hút vào cốc, dùng ngón tay chặn đầu ống hút để giữ một ít nước trong ống hút, sau đó cho bé uống nước từ đầu còn lại của ống hút (bỏ chặn đầu kia khi đã đặt 1 đầu ống hút trong miệng của em bé).
  • Cho bé dùng thìa, chén, bát và các dụng cụ ăn uống an toàn để chơi trong giờ ăn.

Với những kiến thức đã được chia sẻ từ Trung tâm tư vấn sữa mẹ BMC, hi vọng rằng các bậc cha mẹ đã có thêm những kiến thức, thông tin bổ ích và thú vị có thể yên tâm, vững bước đồng hành cùng con trong giai đoạn ăn dặm, một trong những mốc quan trọng trong cuộc sống của trẻ trong tương lai.

Trả lời